طلوع معماري

یکی از انتقاد هایی که اغلب به معماری معاصر ایران وارد می شود،خلاء هویتی آن و حذف معیارهایی است که به تدریج دانسته از توجه طراحان خارج شده اند.
بنابراین هر گونه تحقیق و بازشناسی ارزشهای یاد شده گام موثری در حفظ فرهنگ ملی و هویت کالبدی محیطمان است.
خیابان وسیهای شهری:
1-خط آسمان:خط فوقانی تاج انبیه و فصل مشترک کالبد خیابان با آسمان است.
خط پایه:حد فوقانی جداره قائم بناست.
خط ترکیب:حد نهایی جداره عقب نسسته یا مرز بام قابل رویت در زمینه آسمان است.
2-جداره:این عنصر فضای خیابان را مشخص می کند و به آن مفهوم محیطی می بخشد،عناصر طراحی در جداره شامل زمینه،ریتم،همردیفی،تداوم، معماری خیابانی،تناسبات،پیچ،نبش و نشانه است.
زمینه:مجموعه ای از جنبه های عمومی معماری که در کل جداره خیابان حضور دارند مانند:رنگ،ریتم،و .....
ریتم:عبارتست از تکرار عناصر افقی و عمودی جداره که در زاویه دید و پرسپکتیو تشدید دیده می شود و معرف هویت زمینه است.
همردیفی:از خصوصیات بارز سیمای شهری در طراحی خیابان است.
ولی آنچه ریتم عقب نشینی ها تداوم ساخت را مخدوش نسازد می تواند مطلوب باشد.
تداوم:شکل گیری فضایی خیابان به عنوان یک کریدورتنها می تواند از طریق تداوم جداره های آن هویت پیدا کند.
معماری خیابانی:معماری خیابانی یک معماری زمینه گرا و محافظه کار است(جزئی از یک کل واحد است.
تناسبات:تناسبات،عرض و ارتفاع خیابان شهری عاملی است در تعیین ارزشهای محیطی فضا که ضمن تاثیر در درک انسان از محیط به معیار های اقلیمی نیز توجه دارد.
پیچ:در فقرات خیابان شهری موجب بسته شدن دید و معرفی جهت حرکت می شود.
بسته شدن دید موجب بر جسته شدن بنای مقابل دید می شود.
نبش:بخشی از جداره که در تقاطع با معبر دیگر و یا اتصال به میدان ایجاد می شود و نقطه عطف بخشی از جداره محسوب می شود.
نشانه:بنایی است سمپلیک که استقرارش در جداره موجب توقف دید و جلب توجه می شود.این عنصر کالبدی در خاطر باقی می ماند و در شناخت محیط موثر است.
دوره اول توسعه:
معماری دوره قاجار،معماری دوره تحول محسوب می شود.
معماری این دوره اولین نسل معماری مشرف به فضاهای شهری(خیابان)د رایران به شمار می رود.عامل محدود کننده ارتفاع در این دوره عوامل سازه ای است و همچنین موجب نظم کالبدی شده است.و شبیه معماری نئوکلاسیک اروپا است.و از ویژگی های برجسته آن نظم و تقارن است.از ویژگی های بارز این دوره انطباق مطلوب معماری خیابانی آن با ارزشهای طراحی شهری است.بر این مبنا سه گونه بارز معماری خیابانی قابل تفکیک است.
1-گونه نبش 2-گونه دروازه 3-گونه میانی
گونه نبش:ویژگیها:دارای 3 جبهه،ورودی دریخ و فضای تقاطع،نقطه عطف و نشانه 
گونه دروازه:این گونه با عبور یک دسترسی از جداره خود ارتباط فضای پشت و خیابان اصلی را برقرار می سازد.این ارتباط از طریق ساباط یا دالان سر پوشیده صورت می گیرد که موجب تداوم کالبدی می شود
گونه میانی:این گونه نقش رابط و پر کننده و اتصال دهنده دو قطعه جداره را به عهده دارد.وجود عنصر شاخص دراین گونه،تنها در شرایطی مطرح است که پیچ خیابان موقعیت مکانی خاص را ایجاد کرده باشد.
دوره دوم توسعه:
این دوره متاثر از تکنولوژی و متداول شدن مصرف آهن در ساختمان سازی است.که موجب افزایش ارتفاع بناها به 4 طبقه شده است.معماری خیابان در این دوره کماگان داری 3 گونه نبش،دروازه و گونه میانی است.
معماری خیابانی:معماری خیابانی نسل دوم را می توان معماری خیابانی نو گرای ایران نامید.
ویژگیها:نقش عمده بالکن و ایجاد و تاکید ریتم افقی توسط آن،حذف تزئینات سنتی،تنوع کالبدی و .............
ویژگیهای معماری خیابانی نوگرا:
1-تنوع کالبدی در خط آسمان:
ویژگیها:اختلاف ارتفاع بین انبیه،تاکید قائم راه پله ها،ریتک شکست در خط آسمان،عقب نشینی بالکنها و ..............
2-تنوع کالبدی در جداره:
ویژگیها:تاکید بر سایه روشن در بدنه خیابان،بالکن سر پوشیده و............
دوره سوم توسعه:
دوره مربوط به تحول بنیادی در محتوی و حجم توده بنایا ورودبتن و آسانسور 
ویژگیهای معماری وسیمای شهری در این دوره عبارتند از:
معماری بنا:نظام باز روابط فضایی،جدا شدن بخشهای خصوصی و عمومی،جایگزینی فضاهای مشخص به جای چند عملکردی
سیمای بنا:سیمای قائم بصورت صفحه مستطیل شکل،حضور بالکن به شکل نوارهای طولانی و موازی،سطوح یکپارچه شیشه ای و..........
سیمای خیابان:هر بنا برای خود شخصیت مستقل دارد(عدم هماهنگی)،از بین رفتن ارزش انبیه در نبش،دروازه و میانه جداره.
خط آسمان:
افزایش ارتفاع بناها حتی تا 20 طبقه،که طبیعی است سیمای شهری مطلوبی را ارائه نمی دهد و خط آسمان را کاملاًمخدوش می کند.
و نیز ساختمان های با قطعات بزرگ که پدید ریتم و شکست در خط آسمان را تغییر داده و باعث یکنواختی می شوند.
جداره:تغییرات زیادی تاثیر ضوابط و مقررات جدید متحمل شده از جمله:عقب نشینی تدریجی تحت تاثیر تعریض خیابان در طرحهای جامع.
ویژگیهای دیگر:روئیت نما های جانبی کار نشده،عدم تداوم کالبدی،اعمال ضوابط 60در صد برای خیابانهای شرقی غربی که معضل به شمار می رود و...........
قطعنامه:
-تشکیل کمیته تصویب نما در شهرداریها
-ملغی نمودن شیوه های تعریض
-لغو ضوابط و مقررات شیوه های تعریض
-لغو ضوابط و مقررات طرح تفصیلی در مورد خیابانهای اصیل
-انبیه بلند مرتبه از حد خط پایه ساختمان عقب نشینی کنند.
تدوین ضوابط ویژه برای ساختمان های بلند مرتبه با توجه به تاج بنا و خط آسمان 
-تعین حداقل تناسب قطعه برای ساختمان های بلند
-پر تداوم کالبدی حداقل تا 4طبقه تاکید شود.
-ضوابط و مقررات سیمای شهری با نقشه های سیمای قائم و پلان به مقیاس لازم همراه باشد.